W ciągu 20 lat istnienia Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jego kompetencje były wielokrotnie zwiększane. Obecnie Urząd dba o konkurencję, zbiorowe interesy konsumentów, monitoruje pomoc publiczną, jakość paliw oraz nadzoruje ogólne bezpieczeństwo produktów.

Jednym z podstawowych zadań UOKiK jest dbanie o właściwe funkcjonowanie konkurencji. Jest ona istotą wolnego rynku i, gdy przebiega prawidłowo, zapewnia większy wybór produktów i ich zróżnicowane ceny. Zaburzeniem konkurencji może więc być ustalanie jednej ceny na towary lub usługi przez grupę przedsiębiorców, narzucanie uciążliwych warunków umów przez posiadacza silnej pozycji rynkowej czy połączenie firm bez wcześniejszej oceny skutków transakcji przez Prezesa UOKiK.

Priorytetem obecnie realizowanej przez Urząd Polityki Konkurencji jest zapewnienie przestrzegania prawa antymonopolowego na rynkach lokalnych. Spółki komunalne czy gminy często wykorzystują swoją silną pozycję utrudniając prowadzenie działalności innym przedsiębiorcom. Uniemożliwianie korzystania z przystanków autobusowych nowym przewoźnikom – to przykład praktyki spotykanej na rynkach lokalnych, która dla podróżujących może oznaczać tylko jedno: mniej przewoźników a tym samym ograniczony wybór, wyższe ceny i niższą jakość usług.

Ochrona konkurencji realizowana jest ponadto przez prawo do wydawania przez Prezesa UOKiK decyzji dotyczących połączeń. Cel – wyeliminowanie ryzyka związanego z powstaniem podmiotu, który dysponowałby zbyt dużą siłą rynkową, co mogłoby doprowadzić do istotnego ograniczenia konkurencji. Czerwone światło dla transakcji, czyli zakaz, z którego może po zbadaniu rynku skorzystać Prezes Urzędu, chroni rynek przed powstaniem zaburzeń w postaci silnych, utrudniających rynkową rywalizację przedsiębiorców.

W przypadku naruszenia przez przedsiębiorcę prawa antymonopolowego Prezes UOKiK może wszcząć postępowanie – a w konsekwencji wydać decyzję zakazującą stosowania sprzecznej z prawem praktyki a także nałożyć karę finansową do 10 proc. ubiegłorocznego przychodu przedsiębiorcy.